Chính phủ vừa đưa ra chỉ đạo quan trọng liên quan đến công tác điều hành giá năng lượng trong giai đoạn cuối năm. Theo đó, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được yêu cầu khẩn trương xây dựng phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, dự kiến bắt đầu áp dụng ngay từ đầu tháng 11/2026.
Động thái này xuất hiện trong bối cảnh các chi phí đầu vào của nền kinh tế cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm hỗ trợ an sinh xã hội, giảm áp lực tài chính cho người dân và tạo điều kiện phục hồi, phát triển cho các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. Đối với những người làm trong ngành điện như thợ thi công, nhà thầu và đại lý vật tư, đây là thông tin mang tính định hướng lớn tới thị trường tiêu thụ năng lượng trong nửa đầu năm tới.
- EVN được yêu cầu xây dựng phương án giảm giá điện bình quân áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến 31/3/2027.
- Giải pháp tập trung vào việc tiết giảm chi phí vận hành nhằm hỗ trợ an sinh xã hội và giảm áp lực chi phí.
- Quyết định này tác động trực tiếp đến hóa đơn sinh hoạt của hộ gia đình và chi phí sản xuất của doanh nghiệp.
- Cần theo dõi kết quả rà soát của Bộ Công Thương và lộ trình áp dụng thực tế trong thời gian tới.
Chuyện gì đang diễn ra?
Tại cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện diễn ra ngày 27/10/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho EVN và các bộ ngành liên quan. Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu EVN khẩn trương rà soát, tính toán và thực hiện tối đa các giải pháp tiết kiệm chi phí để đề xuất phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân. Khoảng thời gian dự kiến áp dụng mức giá giảm này kéo dài 5 tháng, từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027 Thanh Niên.
Để đảm bảo tính pháp lý và khả thi, phương án giảm giá phải tuân thủ đúng các quy định về cơ chế cũng như thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hiện hành. Sau khi EVN hoàn xuất phương án, Bộ Công Thương sẽ đóng vai trò chủ trì kiểm tra, rà soát và đưa ra ý kiến thẩm định nhằm đảm bảo tiến độ thực thi từ ngày 1/11/2026, đồng thời trình cấp có thẩm quyền đối với các vấn đề vượt thẩm quyền. Bên cạnh điện, Chính phủ cũng đang xem xét phương án đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% trong cùng khoảng thời gian này Thanh Niên.
Bối cảnh và cơ chế điều hành giá điện
Trong hệ thống quản lý năng lượng tại Việt Nam, giá bán lẻ điện bình quân đóng vai trò là mức giá cơ sở. Mức giá này được xác định dựa trên tổng chi phí sản xuất, truyền tải, phân phối, bán lẻ và các khoản chi phí quản lý ngành, chia cho tổng sản lượng điện thương phẩm. Khi giá bán lẻ điện bình quân thay đổi, toàn bộ khung giá áp dụng cho từng nhóm khách hàng—từ sinh hoạt, sản xuất, hành chính sự nghiệp đến kinh doanh—đều sẽ được điều chỉnh tương ứng.
Việc xem xét giảm giá điện ở thời điểm này đòi hỏi ngành điện phải cân đối gắt gao giữa mục tiêu hỗ trợ xã hội và bài toán cân bằng tài chính nội bộ. Thời gian qua, Bộ Công Thương cũng đã lấy ý kiến về việc sửa đổi biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt từ 6 bậc xuống 5 bậc Năng lượng Việt Nam. Nếu phương án giảm giá bình quân được thông qua đồng thời với việc cải cách cơ cấu biểu giá, mặt bằng giá điện sinh hoạt có thể ghi nhận những chuyển biến tích cực đối với số đông người tiêu dùng.
Tác động tới người dùng điện và người làm nghề
Đối với hộ gia đình và người tiêu dùng
Nếu phương án giảm giá điện bình quân được phê duyệt và triển khai từ ngày 1/11/2026, người dân sẽ trực tiếp được hưởng lợi thông qua hóa đơn tiền điện hằng tháng. Khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau bao gồm giai đoạn mùa đông ở miền Bắc và mùa khô ở miền Nam, thời điểm nhu cầu sử dụng thiết bị sưởi hoặc thiết bị làm mát bắt đầu có sự chuyển biến. Việc hạ giá điện nền sẽ giúp bớt đi gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình, đặc biệt là nhóm khách hàng sử dụng điện ở mức trung bình và thấp.
Đối với doanh nghiệp sản xuất và chủ thầu thi công
Chi phí năng lượng luôn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành sản xuất của các nhà máy, xưởng cơ khí hay các công trình xây dựng. Việc giảm giá điện trong 5 tháng liên tục giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận hành, gia tăng biên lợi nhuận và có thêm dư địa tài chính để duy trì hoạt động. Đối với các nhà thầu thi công điện, chi phí vận hành máy móc công trình giảm cũng góp phần tối ưu hóa dự toán cho các dự án đang triển khai.
Đối với đại lý vật tư và đơn vị hạ tầng
Yêu cầu tiết kiệm chi phí tối đa từ EVN đồng nghĩa với việc các đơn vị trong ngành điện sẽ phải nâng cao hiệu quả quản lý, giảm tổn thất điện năng và tối ưu hóa quy trình thu mua, vận hành. Dù phải tối ưu chi phí, các dự án đầu tư hạ tầng quan trọng nhằm giải tỏa công suất và tăng cường độ tin cậy lưới điện—như đường dây 220 kV Mỏ Cày – Mỹ Tho vừa được chấp thuận đầu tư Báo Chính phủ—vẫn sẽ tiếp tục được triển khai để đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài. Các đại lý vật tư thiết bị điện có thể chứng kiến sự gia tăng nhu cầu đối với các dòng sản phẩm tiết kiệm năng lượng, công tơ thông minh và thiết bị giám sát phụ tải khi thị trường hướng tới việc sử dụng điện hiệu quả hơn.
Điều cần theo dõi tiếp theo
- Quyết định chính thức từ Bộ Công Thương: Kết quả kiểm tra, thẩm định phương án giảm giá do EVN đề xuất và mức giảm cụ thể áp dụng từ ngày 1/11/2026 Thanh Niên.
- Sự phối hợp với cơ cấu biểu giá mới: Tiến độ ban hành quyết định sửa đổi cơ cấu biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc và thời gian áp dụng thực tế Năng lượng Việt Nam.
- Hướng dẫn tính toán hóa đơn: Cách thức áp dụng mức giá mới trong kỳ ghi công tơ tháng 11/2026 của các công ty điện lực địa phương.
- Cải cách thể chế ngành điện: Các đề xuất sửa đổi trong Dự thảo Luật Điện lực liên quan đến cơ chế giá điện và lựa chọn nhà đầu tư dự án nguồn điện Báo Đấu thầu.
Kết luận
Chỉ đạo khẩn trương tính toán phương án giảm giá điện bình quân từ ngày 1/11/2026 đến hết tháng 3/2027 cho thấy sự chủ động của Chính phủ trong việc điều hành kinh tế vĩ mô và hỗ trợ an sinh xã hội Thanh Niên. Dù thách thức đối với EVN trong việc tiết giảm chi phí vận hành là không nhỏ, giải pháp này hứa hẹn mang lại luồng sinh khí tích cực cho cả người dân lẫn cộng đồng doanh nghiệp trong các tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027.
Câu hỏi thường gặp
Phương án giảm giá điện bình quân dự kiến áp dụng trong thời gian nào?
Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng, phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân được tính toán để áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027.
Việc giảm giá điện bình quân khác gì với việc điều chỉnh biểu giá 5 bậc?
Giá điện bình quân là mức giá cơ sở chung cho toàn hệ thống. Trong khi đó, biểu giá 5 bậc là cơ cấu phân bổ mức giá theo từng lượng điện tiêu thụ của hộ gia đình. Khi giá bình quân giảm, mặt bằng giá đầu vào của các bậc tiêu thụ đều có cơ sở giảm theo.
EVN sẽ căn cứ vào đâu để thực hiện việc giảm giá điện?
EVN có trách nhiệm khẩn trương rà soát, tối ưu hóa và tiết kiệm tối đa các khoản chi phí vận hành, đồng thời tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành về cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện.
Nguồn tham khảo
- Xem xét giảm giá điện từ 1.11, đưa thuế tiêu thụ đặc biệt xăng về 0% – Thanh Niên, 21:18 27/10/2026
- Giá điện sinh hoạt 5 bậc thay 6 bậc và những vấn đề cần hoàn thiện trước khi áp dụng – Năng lượng Việt Nam, 10:59 28/10/2026
- EVNNPT được chấp thuận là nhà đầu tư dự án đường dây 220 kV Mỏ Cày – Mỹ Tho – Báo Chính phủ, 16:48 27/10/2026
- Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi): Giảm thủ tục, gỡ khó về giá điện trúng thầu – Báo Đấu thầu, 10:00 27/10/2026