Bộ Công Thương vừa ban hành quy định về khung giá phát điện năm 2026 áp dụng cho phân khúc các nhà máy nhiệt điện than có công suất dưới 200 MW. Đây là bước điều chỉnh kỹ thuật mang tính chu kỳ nhằm cụ thể hóa hành lang pháp lý, tạo căn cứ để Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và các chủ đầu tư tổ máy nhiệt điện than quy mô nhỏ đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA).
Đối với cộng đồng kỹ thuật, nhà thầu thi công hạ tầng điện và các đại lý vật tư, việc theo dõi cơ cấu chi phí phát điện không chỉ giúp nắm bắt bức tranh toàn cảnh về cân đối nguồn điện quốc gia mà còn hiểu rõ định hướng vận hành các nhà máy truyền thống trong bối cảnh tái cơ cấu ngành năng lượng. Bài phân tích dưới đây từ Power TIPS sẽ làm rõ các tham số cốt lõi và ý nghĩa thực tiễn của quy định mới này.
- Bộ Công Thương phê duyệt khung giá phát điện 0–2.230,51 đồng/kWh cho nhiệt điện than công suất dưới 200 MW năm 2026.
- Mức giá trần được xác định dựa trên suất tiêu hao nhiệt 2.705,41 kCal/kWh và giá than cơ sở 1.726.715 đồng/tấn.
- Khung giá là cơ sở pháp lý bắt buộc để EVN và các chủ đầu tư thương thảo hợp đồng mua bán điện (PPA).
- Quyết định giúp kiểm soát chi phí nguồn điện mua gom buôn, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường năng lượng.
Chuyện gì đang diễn ra?
Theo Quyết định số 2887/QĐ-BCT ban hành ngày 30/10/2026, Bộ Công Thương đã phê duyệt khung giá phát điện năm 2026 cho loại hình nhà máy nhiệt điện than công suất dưới 200 MW với dải giá từ 0 đến 2.230,51 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT), trong đó 2.230,51 đồng/kWh là mức giá trần tối đa PetroTimes.
Cơ quan quản lý đã thiết lập mức giá trần dựa trên các thông số kỹ thuật vận hành và chi phí nhiên liệu định mức. Cụ thể, tính toán áp dụng cho công suất tinh 98.441 kW, suất tiêu hao nhiệt tinh ở mức tải 85% đạt 2.705,41 kCal/kWh và nhiệt trị than (HHV) ở mức 3.784 kCal/kg. Đồng thời, chi phí nhiên liệu làm căn cứ tính toán là giá than ở mức 1.726.715 đồng/tấn, đã bao gồm các chi phí vận chuyển, chi phí hao hụt và chi phí điều hành, giao nhận than PetroTimes.
Quyết định này được xây dựng trên nền tảng pháp lý của Luật Điện lực số 61/2024/QH15, Nghị định số 351/2026/NĐ-CP cùng các Thông tư quy định phương pháp xác định giá dịch vụ phát điện do Bộ Công Thương ban hành. Quyết định ban hành cũng dựa trên cơ sở xem xét đề nghị của EVN tại hai văn bản gửi Bộ Công Thương vào tháng 5 và tháng 10 năm 2026, chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 30/10/2026 PetroTimes.
Bối cảnh và phương pháp xác định giá phát điện
Trong hệ thống điện quốc gia, các tổ máy nhiệt điện than có công suất dưới 200 MW đóng vai trò là nguồn phát điện nội vùng hoặc nguồn chạy nền hỗ trợ cân bằng phụ tải địa phương. So với các đại dự án nhiệt điện than công suất lớn (600 MW – 1.200 MW), nhóm tổ máy nhỏ có đặc thù về công nghệ, suất tiêu hao nhiên liệu cao hơn và hiệu suất nhiệt tinh khi vận hành ở các mức tải khác nhau có sự chênh lệch đáng kể.
Việc Bộ Công Thương đưa ra các chỉ số kỹ thuật cụ thể – như suất tiêu hao nhiệt 2.705,41 kCal/kWh tại mức tải 85% và giá than chuẩn 1.726.715 đồng/tấn – nhằm xác định một khung chi phí hợp lý. Giá than cơ sở được tính trọn gói gồm cả hao hụt và phí giao nhận phản ánh sát thực tế chuỗi cung ứng nhiên liệu cho các nhà máy điện. Đây là công cụ kỹ thuật để đưa các cuộc đàm phán hợp đồng PPA về một mặt bằng chuẩn hóa, tránh tình trạng ép giá hoặc đẩy chi phí phát điện lên quá cao.
Khung giá được ban hành mang tính chất là “giá trần”. Điều này có nghĩa là EVN và chủ đầu tư từng nhà máy sẽ căn cứ vào tình trạng thiết bị, hiệu suất thực tế và chi phí vận hành riêng biệt để đàm phán mức giá mua bán điện chính thức trong hợp đồng PPA nhưng không được vượt quá mức trần 2.230,51 đồng/kWh.
Tác động tới người dùng điện và người làm nghề
Đối với đơn vị phát điện và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)
Quyết định 2887/QĐ-BCT tạo hành lang pháp lý minh bạch cho cả bên mua (EVN) và bên bán (các nhà máy điện than dưới 200 MW). Với nhà máy điện, việc biết trước mức giá trần giúp họ chủ động lập kế hoạch sản xuất, tối ưu chi phí thu mua than và quản lý bảo dưỡng tổ máy. Với EVN, trần giá phát điện là công cụ quan trọng để kiểm soát chi phí mua điện buôn, tránh biến động chi phí phát sinh bất hợp lý từ các nhà máy nhỏ.
Đối với người tiêu dùng điện sinh hoạt và doanh nghiệp
Khung giá phát điện áp dụng cho thị trường phát điện mua buôn, không can thiệp hay làm thay đổi ngay lập tức biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc hay giá điện sản xuất. Tuy nhiên, việc khống chế trần giá phát điện ở mức hợp lý sẽ giúp EVN duy trì tổng chi phí đầu vào của hệ thống ở mức tối ưu. Khi chi phí nguồn được kiểm soát tốt, áp lực tăng giá điện bán lẻ trong tương lai sẽ giảm bớt, giúp doanh nghiệp và hộ gia đình ổn định chi phí năng lượng hàng tháng.
Đối với thợ điện, nhà thầu và đại lý vật tư hạ tầng
Dù áp dụng trực tiếp cho các nhà máy điện than, quyết định này gửi đi tín hiệu quan trọng về việc siết chặt hiệu suất kỹ thuật. Các nhà máy điện than công suất nhỏ muốn duy trì biên lợi nhuận bắt buộc phải cải tạo, nâng cấp hạ tầng thiết bị nhằm giảm suất tiêu hao nhiệt tinh về cận mức chuẩn. Điều này mở ra nhu cầu cho các nhà thầu thi công điện công nghiệp, đơn vị bảo dưỡng trạm biến áp và các đại lý cung ứng thiết bị đo lường, vật tư thay thế cho các tổ máy phát điện.
Điều cần theo dõi tiếp theo
- Tiến độ ký kết hợp đồng PPA: Quá trình thương thảo thực tế giữa EVN và từng nhà máy nhiệt điện than dưới 200 MW dựa trên khung giá mới.
- Biến động giá nhiên liệu than: Sự dịch chuyển của giá than nội địa và chi phí vận chuyển trong các tháng cuối năm 2026 và năm 2027.
- Ban hành khung giá cho các loại hình nguồn điện khác: Các quyết định tiếp theo của Bộ Công Thương về khung giá phát điện cho điện gió, điện mặt trời, thủy điện và nhiệt điện khí LNG năm 2026.
- Huy động công suất mùa khô: Kịch bản vận hành và mức độ huy động các tổ máy nhiệt điện than nhỏ để bảo đảm an toàn cấp điện cho hệ thống quốc gia.
Kết luận
Quyết định 2887/QĐ-BCT phê duyệt khung giá phát điện nhiệt điện than công suất dưới 200 MW năm 2026 với mức giá tối đa 2.230,51 đồng/kWh là bước đi cần thiết để chuẩn hóa thị trường phát điện. Việc xác định rõ ràng các thông số kỹ thuật và giá than cơ sở giúp bảo đảm tính minh bạch trong hợp đồng mua bán điện, hỗ trợ EVN kiểm soát chi phí đầu vào và góp phần giữ vững ổn định cho thị trường năng lượng quốc gia.
Câu hỏi thường gặp
Khung giá phát điện mới áp dụng cho loại hình nhà máy nào và từ thời điểm nào?
Khung giá được phê duyệt theo Quyết định số 2887/QĐ-BCT áp dụng chính thức từ ngày 30/10/2026 đối với các nhà máy nhiệt điện than có công suất dưới 200 MW trên phạm vi cả nước.
Mức giá phát điện tối đa đối với nhà máy nhiệt điện than dưới 200 MW năm 2026 là bao nhiêu?
Giá phát điện tối đa (giá trần) được Bộ Công Thương phê duyệt là 2.230,51 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), dựa trên mô hình thông số kỹ thuật và giá than cơ sở định mức.
Khung giá phát điện mới này có làm thay đổi trực tiếp giá bán lẻ điện sinh hoạt của người dân không?
Khung giá phát điện áp dụng cho giao dịch bán buôn giữa nhà máy điện và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), không làm thay đổi trực tiếp biểu giá điện bán lẻ 5 bậc nhưng giúp EVN kiểm soát chi phí đầu vào hiệu quả.
Nguồn tham khảo
- Phê duyệt khung giá phát điện nhà máy nhiệt điện than công suất dưới 200 MW – PetroTimes, 22:21 02/11/2026