Thị trường điện Việt Nam đang đứng trước những thay đổi quan trọng về cơ chế giá khi Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2025. Số liệu này xác nhận mức giá thành sản xuất điện thấp hơn giá bán lẻ bình quân hiện hành, đặt ra nhiều thảo luận về định hướng điều hành giá điện trong thời gian tới.
Cùng lúc đó, Bộ Công Thương đang thúc đẩy các đề xuất cải cách biểu giá bán lẻ điện, bao gồm việc chuyển từ 6 bậc sang 5 bậc lũy tiến cho hộ sinh hoạt và bổ sung cơ chế tính giá điện theo thời gian sử dụng (TOU). Sự kết hợp giữa dữ liệu chi phí thực tế và các định hướng chính sách mới đang tạo nên bức tranh toàn cảnh mà thợ điện, nhà thầu, đại lý vật tư và người tiêu dùng cần nắm rõ để chủ động thích ứng.
- Giá thành sản xuất điện 2025 đạt 2.092,70 đồng/kWh, thấp hơn giá bán lẻ bình quân 111,3655 đồng/kWh.
- Dự thảo sửa đổi Quyết định 14/2025 đề xuất biểu giá sinh hoạt 5 bậc, có thể giúp 94% hộ gia đình giảm tiền điện.
- Đề xuất bổ sung giá điện theo giờ cho hộ sinh hoạt và điều chỉnh khung giờ cho khách hàng sản xuất.
- Cơ hội phát triển giải pháp quản lý năng lượng và thiết bị hẹn giờ cho thợ điện và nhà thầu thi công.
Chuyện gì đang diễn ra?
Theo nội dung công bố từ EVN, giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2025 đạt mức 2.092,70 đồng/kWh. Trong khi đó, giá bán lẻ điện bình quân hiện hành là 2.204,0655 đồng/kWh (chưa bao gồm thuế VAT). Như vậy, giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2025 thấp hơn giá bán lẻ điện bình quân hiện hành 111,3655 đồng/kWh VietnamNet. Mức chênh lệch này đang tạo cơ sở cho các cơ quan quản lý xem xét, cân đối các phương án điều hành giá trong giai đoạn tiếp theo.
Song song với số liệu tài chính, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến để sửa đổi Quyết định số 14/2025 về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Dự thảo đề xuất bãi bỏ Điều 6 Quyết định 14/2025, gỡ bỏ quy định gắn thời điểm áp dụng biểu giá mới với lần điều chỉnh giá điện bình quân. Biểu giá điện sinh hoạt sẽ chuyển từ 6 bậc lũy tiến sang 5 bậc, với dự báo khoảng 94% khách hàng sinh hoạt có thể giảm hóa đơn tiền điện so với hiện hành VietnamNet.
Ngoài ra, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đề xuất bổ sung cơ chế giá bán lẻ điện theo giờ (cao điểm, thấp điểm, bình thường) áp dụng cho cả nhóm sinh hoạt khi đủ điều kiện kỹ thuật. Tính toán sơ bộ cho thấy khi áp dụng khung giờ điện mới, chi phí tiền điện của nhóm khách hàng sản xuất sắt thép có thể tăng bình quân dưới 9%, và nhóm trồng thanh long tăng dưới 6% VietnamNet.
Bối cảnh: Từ cơ cấu chi phí đến bài toán linh hoạt hệ thống
Sự xuất hiện của chênh lệch giữa giá thành sản xuất và giá bán lẻ bình quân phản ánh những biến động tích cực trong cơ cấu nguồn phát năm 2025 VietnamNet. Tuy nhiên, việc vận hành hệ thống điện hiện đại không chỉ phụ thuộc vào giá thành bình quân của từng kWh phát lên lưới. Khi tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời gia tăng, hệ thống điện đòi hỏi tính linh hoạt cao để ứng phó với sự thay đổi công suất tức thời Năng lượng Việt Nam.
Giá trị của nguồn điện hiện nay không chỉ đo bằng sản lượng phát ra mà còn nằm ở khả năng điều chỉnh công suất đúng thời điểm hệ thống cần. Sự xuất hiện của các hình thức mua bán dịch vụ phụ trợ nhằm điều tần, điều chỉnh điện áp và dự phòng công suất là xu hướng tất yếu khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng Năng lượng Việt Nam. Đây cũng là nền tảng để cơ quan quản lý thiết kế các biểu giá điện phản ánh đúng giá trị theo thời gian.
Việc rút gọn biểu giá sinh hoạt sang 5 bậc kết hợp với định hướng tính giá điện theo giờ chính là công cụ điều tiết phụ tải. Cơ chế này khuyến khích người sử dụng dịch chuyển nhu cầu tiêu thụ điện từ giờ cao điểm sang giờ thấp điểm, giúp giảm áp lực đầu tư vào nguồn và lưới truyền tải trong các khung giờ căng thẳng.
Tác động tới người dùng điện và người làm nghề
1. Hộ gia đình và người tiêu dùng sinh hoạt
Đối với phần lớn hộ gia đình, việc chuyển sang biểu giá 5 bậc mang lại tín hiệu tích cực khi khoảng 94% khách hàng có thể giảm bớt chi phí tiền điện. Khi cơ chế tính giá theo giờ được triển khai cho nhóm sinh hoạt, người dân sẽ có thêm lựa chọn để chủ động tiết kiệm bằng cách vận hành các thiết bị công suất lớn (như máy giặt, bình nóng lạnh, sạc xe điện) vào khung giờ thấp điểm VietnamNet. Tuy nhiên, điều này đòi hỏi hộ gia đình phải có hệ thống công tơ đo đếm phù hợp và thay đổi thói quen sử dụng điện hằng ngày.
2. Doanh nghiệp sản xuất và nông nghiệp
Các nhóm khách hàng công nghiệp và nông nghiệp chịu tác động trực tiếp từ việc điều chỉnh khung giờ điện mới. Mức tăng chi phí dự kiến dưới 9% đối với ngành sản xuất sắt thép và dưới 6% đối với hộ trồng thanh long buộc các đơn vị này phải rà soát lại biểu đồ phụ tải VietnamNet. Việc bố trí ca sản xuất hợp lý, tận dụng tối đa khung giờ giá rẻ và đầu tư giải pháp quản lý năng lượng sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp giữ vững biên lợi nhuận.
3. Thợ điện, nhà thầu thi công và đại lý vật tư
Sự chuyển đổi cơ cấu biểu giá điện mở ra thị trường dịch vụ kỹ thuật điện vô cùng tiềm năng. Thợ điện và nhà thầu thi công sẽ ghi nhận nhu cầu tăng cao về lắp đặt thiết bị hẹn giờ (timer), bộ điều khiển phụ tải thông minh, công tơ đo đếm nội bộ và hệ thống quản lý năng lượng (EMS) cho cả dân dụng lẫn công nghiệp. Các đại lý vật tư điện cần chủ động bổ sung danh mục hàng hóa liên quan đến thiết bị tự động hóa, công tơ điện tử đa chức năng và các giải pháp tiết kiệm năng lượng để phục vụ làn sóng nâng cấp hạ tầng của khách hàng.
Điều cần theo dõi tiếp theo
- Tiến độ phê duyệt dự thảo sửa đổi Quyết định 14/2025 về việc áp dụng chính thức biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc VietnamNet.
- Hướng dẫn kỹ thuật và tiêu chuẩn hạ tầng đo đếm (công tơ thông minh) phục vụ việc triển khai giá điện theo giờ cho hộ sinh hoạt VietnamNet.
- Các phương án điều chỉnh biểu đồ phụ tải của nhóm doanh nghiệp sản xuất sắt thép và hộ trồng thanh long trước khung giờ điện mới VietnamNet.
- Sự phát triển của thị trường dịch vụ phụ trợ nhằm đảm bảo tính linh hoạt và ổn định cho hệ thống điện quốc gia Năng lượng Việt Nam.
Kết luận
Thông tin giá thành điện năm 2025 thấp hơn giá bán lẻ bình quân cùng các đề xuất cải cách biểu giá phản ánh nỗ lực minh bạch hóa và hiện đại hóa thị trường điện Việt Nam VietnamNet. Việc chuyển sang biểu giá 5 bậc và mở rộng cơ chế giá theo giờ không chỉ giúp điều tiết nhu cầu tiêu thụ hiệu quả mà còn tạo động lực lớn cho ngành thi công, tư vấn và cung ứng vật tư thiết bị điện trong thời gian tới.
Câu hỏi thường gặp
Tại sao giá thành điện năm 2025 lại thấp hơn giá bán lẻ bình quân hiện hành?
Theo dữ liệu công bố của EVN, giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2025 là 2.092,70 đồng/kWh, trong khi giá bán lẻ điện bình quân là 2.204,0655 đồng/kWh (chưa VAT). Khoảng chênh lệch 111,3655 đồng/kWh này phản ánh sự biến động chi phí đầu vào của các nguồn phát điện và cơ cấu vận hành trong năm 2025.
Biểu giá điện sinh hoạt 5 bậc khác gì so với 6 bậc hiện hành?
Biểu giá 5 bậc được Bộ Công Thương đề xuất nhằm thay thế biểu giá 6 bậc lũy tiến hiện hành quy định tại Quyết định 14/2025. Dự thảo mới loại bỏ điều kiện gắn thời điểm áp dụng với lần điều chỉnh giá điện bình quân, dự kiến giúp khoảng 94% khách hàng sinh hoạt giảm tiền điện.
Việc áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ mang lại lợi ích và thách thức gì?
Giá điện theo giờ (TOU) giúp người dân giảm tiền điện nếu chủ động chuyển các hoạt động tiêu thụ nhiều điện sang giờ thấp điểm. Tuy nhiên, nếu thiết kế biểu giá không phù hợp hoặc hạ tầng công tơ không đáp ứng điều kiện kỹ thuật, những gia đình khó thay đổi giờ sinh hoạt có thể đối mặt với nguy cơ tăng chi phí.
Nguồn tham khảo
- Ai sẽ bán dịch vụ phụ trợ cho Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia – Năng lượng Việt Nam, 09:55 25/10/2026
- Trà sữa 7.000 đồng xuất hiện dày đặc ở Hà Nội; đề xuất tính giá điện theo giờ – VietnamNet, 19:50 25/10/2026
One Reply to “Giá thành điện 2025 và làn sóng cải cách biểu giá bán lẻ”