Giá điện sinh hoạt theo giờ: Lộ trình kỹ thuật và cơ hội cho hạ tầng điện

Chiều ngày 20/10/2026, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, trong đó đề xuất bổ sung cơ chế áp dụng giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng (cao điểm, thấp điểm và bình thường) đối với nhóm khách hàng sinh hoạt khi đáp ứng đủ điều kiện kỹ thuật.

Đây là sự chuyển dịch mang tính đột phá so với biểu giá điện bậc thang truyền thống vốn chỉ tính theo tổng sản lượng tiêu thụ trong tháng. Việc tính giá điện theo khung thời gian không chỉ là bài toán kinh tế đối với ngân sách sinh hoạt của từng hộ gia đình, mà còn mở ra yêu cầu cấp thiết về nâng cấp hạ tầng đo đếm, tạo ra dư địa công việc mới cho đội ngũ thợ điện, nhà thầu thi công và các đại lý vật tư thiết bị điện trên cả nước.

Chuyện gì đang diễn ra?

Theo dự thảo vừa trình Quốc hội, cơ chế giá điện sinh hoạt theo giờ sẽ được áp dụng dựa trên sự đáp ứng về mặt kỹ thuật của hệ thống Thể Thao Văn Hóa. Theo khung giờ hệ thống điện vừa được ban hành, thời gian cao điểm rơi vào khoảng từ 17h30 đến 22h30 (từ thứ Hai đến thứ Bảy), còn giờ thấp điểm diễn ra từ 0h đến 6h hằng ngày. Khoảng thời gian cao điểm này trùng khớp hoàn toàn với thời điểm các gia đình trở về nhà, tập trung sinh hoạt, nấu nướng và sử dụng các thiết bị làm mát Vietstock.

Đánh giá về đề xuất này, Tiến sĩ Lê Quốc Phương, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương), cho rằng việc điều tiết phụ tải qua giá điện là hướng đi phù hợp nhằm quản lý hệ thống hiệu quả. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh lộ trình thực hiện bắt buộc phải trải qua 3 giai đoạn cụ thể: Thí điểm; tiếp theo là trang bị hạ tầng công tơ thông minh cùng thiết bị tích hợp công nghệ quản lý để người dân tự nguyện lựa chọn; và chỉ áp dụng đại trà khi hai bước trước đã hoàn thiện tốt Thể Thao Văn Hóa.

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, ông Phương nêu rõ hệ thống đòi hỏi công tơ điện thông minh phải thực hiện đo đếm chính xác theo chu kỳ ít nhất 30 phút một lần, tích hợp chức năng cảnh báo giờ cao điểm để người tiêu dùng chủ động theo dõi và điều chỉnh thiết bị Thể Thao Văn Hóa.

Bối cảnh: Bài toán cân bằng phụ tải và chi phí cung ứng

Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao từ 10% trở lên, việc chỉ chú trọng xây mới các nguồn phát là chưa đủ, mà cần áp dụng các giải pháp kinh tế để dịch chuyển phụ tải, giảm áp lực cực đại cho hệ thống lưới điện. Cùng một lượng điện tiêu thụ, chi phí cung ứng của ngành điện vào giờ thấp điểm (khi hệ thống thừa công suất) thấp hơn rất nhiều so với giờ cao điểm (khi hàng triệu hộ gia đình đồng loạt bật điều hòa, bếp điện, bình nước nóng và máy giặt) Thể Thao Văn Hóa.

Số liệu do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) công bố cho thấy, trong năm 2025, tổng chi phí sản xuất kinh doanh điện của tập đoàn đạt hơn 601.680 tỷ đồng trên tổng sản lượng điện thương phẩm 287,51 tỷ kWh, tương ứng giá thành bình quân 2.092,7 đồng/kWh. Trong đó, riêng khâu phát điện đã chiếm tới 1.733,35 đồng/kWh Người Quan Sát. Do đó, áp dụng biểu giá theo thời gian phản ánh đúng nguyên tắc kinh tế: giá cao khi hệ thống căng thẳng và giá thấp khi phụ tải giảm Thể Thao Văn Hóa.

Dù EVN đã ghi nhận sự phục hồi tài chính với lợi nhuận sau thuế chưa phân phối dương hơn 3.000 tỷ đồng tính đến cuối tháng 6/2026, ngành điện vẫn phải gánh vác trách nhiệm giữ ổn định giá cả để kiểm soát lạm phát theo chỉ đạo của Chính phủ Năng lượng Việt Nam. Việc thiết kế biểu giá điện sinh hoạt theo giờ vì vậy đòi hỏi sự tính toán hết sức thận trọng, tránh tình trạng chính sách bị biến tướng thành nguyên nhân làm gia tăng gánh nặng chi phí cho người dân Thể Thao Văn Hóa.

Tác động tới người dùng điện và người làm nghề

Hộ gia đình: Áp lực thay đổi thói quen và nhu cầu công cụ minh bạch

Đối với người tiêu dùng, khung giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30 là khoảng thời gian rất khó cắt giảm các nhu cầu thiết yếu như nấu ăn, chiếu sáng hay chạy điều hòa nhiệt độ Vietstock. Khảo sát ghi nhận nhiều hộ gia đình bày tỏ lo ngại chi phí sinh hoạt sẽ tăng nếu không thể dịch chuyển thời gian sinh hoạt. Nhiều ý kiến đề xuất ngành điện cần cung cấp đầy đủ các công cụ theo dõi điện năng tiêu thụ theo thời gian thực để người dân dễ dàng kiểm tra, so sánh hóa đơn và chủ động lập kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm Thể Thao Văn Hóa.

Thợ điện và nhà thầu: “Làn sóng” nâng cấp hạ tầng và thiết bị thông minh

Sự thay đổi cơ chế giá điện tạo ra cơ hội việc làm lớn cho đội ngũ kỹ thuật và thợ thi công điện. Yêu cầu đo đếm chu kỳ 30 phút đòi hỏi chiến dịch thay thế, lắp đặt công tơ thông minh trên diện rộng Thể Thao Văn Hóa. Bên cạnh đó, các nhà thầu cơ điện sẽ đón nhận nhu cầu tăng cao về tư vấn, lắp đặt các hệ thống quản lý năng lượng hộ gia đình (HEMS), bộ hẹn giờ tự động (timer) cho bình nóng lạnh, máy giặt, cũng như thi công hạ tầng sạc xe điện thông minh cài đặt khung giờ đêm VietnamNet.

Đại lý vật tư và doanh nghiệp: Cơ hội từ điện mặt trời kết hợp pin lưu trữ

Để ứng phó với giá điện giờ cao điểm, giải pháp phát triển điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ (BESS) đang trở thành hướng đi tiềm năng. Người dân có thể tích trữ điện giá rẻ vào giờ thấp điểm hoặc từ tấm pin mặt trời ban ngày để phát ngược lại sử dụng vào giờ cao điểm. Các đại lý vật tư điện sẽ ghi nhận nhu cầu gia tăng đối với các dòng Inverter hybrid, pin lưu trữ dung lượng nhỏ và trung bình, cùng các thiết bị đo lường thông minh. Tuy nhiên, do chi phí đầu tư ban đầu của hệ thống lưu trữ còn cao, việc mở rộng thị trường này rất cần các cơ chế hỗ trợ tài chính từ Nhà nước đối với các hộ gia đình Thể Thao Văn Hóa.

Điều cần theo dõi tiếp theo

• Khung biểu giá chi tiết do Bộ Công Thương ban hành: Mức chênh lệch giá giữa khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm sẽ quyết định mức độ dịch chuyển phụ tải của hộ gia đình Thể Thao Văn Hóa.
• Tiến độ triển khai các dự án thí điểm: Phạm vi, địa bàn và đối tượng hộ gia đình được lựa chọn tham gia giai đoạn thí điểm đầu tiên Thể Thao Văn Hóa.
• Quy chuẩn kỹ thuật cho công tơ thông minh: Các tiêu chí về hạ tầng truyền dữ liệu đo đếm 30 phút và giao diện ứng dụng cảnh báo cho khách hàng Thể Thao Văn Hóa.
• Chính sách hỗ trợ tài chính cho hệ thống lưu trữ: Cơ chế khuyến khích hoặc trợ giá lắp đặt điện mặt trời mái nhà kèm pin lưu trữ cho các hộ thu nhập thấp Thể Thao Văn Hóa.

Kết luận

Đề xuất áp dụng giá điện sinh hoạt theo giờ trong Luật Điện lực sửa đổi là bước đi tất yếu để hiện đại hóa thị trường điện và tối ưu hóa vận hành hệ thống Thể Thao Văn Hóa. Dù thách thức đối với thói quen tiêu dùng của hộ gia đình là không nhỏ, đây lại là cơ hội vàng để ngành thi công điện chuyên nghiệp chuyển mình, đẩy mạnh cung cấp các giải pháp tiết kiệm năng lượng, lắp đặt thiết bị đo đếm thông minh và hệ thống lưu trữ điện cho toàn xã hội.

Câu hỏi thường gặp

Khung giờ cao điểm và thấp điểm hiện tại được quy định ra sao?

Theo khung giờ hệ thống điện mới ban hành, giờ cao điểm kéo dài từ 17h30 đến 22h30 từ thứ Hai đến thứ Bảy, trong khi giờ thấp điểm diễn ra từ 0h đến 6h hằng ngày.

Điều kiện kỹ thuật bắt buộc để triển khai giá điện sinh hoạt theo giờ là gì?

Hệ thống phải trang bị công tơ điện thông minh có khả năng đo đếm chính xác theo chu kỳ tối thiểu 30 phút, đồng thời tích hợp tính năng cảnh báo khung giờ cao điểm giúp người dân chủ động theo dõi.

Hộ gia đình có bị bắt buộc chuyển sang biểu giá điện theo giờ ngay không?

Không. Chuyên gia đề xuất lộ trình 3 giai đoạn, trong đó giai đoạn tiếp theo sau thí điểm là cho phép người dân tự nguyện lựa chọn giữa biểu giá thông thường và biểu giá theo giờ trước khi tiến tới áp dụng đại trà.

Nguồn tham khảo

• Giá điện theo giờ: Hài hòa mục tiêu điều tiết phụ tải và chi phí sinh hoạt – Thể Thao Văn Hóa, 20:15 22/10/2026
• Tính giá điện theo giờ: Người dân khó tránh khung giờ đắt đỏ – VietnamNet, 05:30 23/10/2026
• EVN gánh hơn 17.500 tỷ đồng chi phí chưa được hạch toán vào giá điện – Người Quan Sát, 10:51 22/10/2026
• Đủ điện giá điện hợp lý Phân tích từ thông điệp chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư Thủ tướng Chính phủ – Năng lượng Việt Nam, 06:00 22/10/2026
• Đề xuất áp giá điện sinh hoạt theo giờ: Đánh giá kỹ tác động – Vietstock, 05:54 22/10/2026